Mizoram to hold talks with Hmar outfit
Aizawl, Oct 11 (PTI) Mizoram government would soon hold talks with the underground Hmar People's Convention - Democrats (HPC-D), Home Secretary Lalmalsawma said here today.
Lalmalsawma said that the HPC-D had approached the state government for talks and the government agreed to engage the outfit for negotiations.
"Both the parties are yet to elaborate on the issues to be discussed in the talks and no pre-conditions have been set by the Hmar outfit,"he said.
The state government constituted a committee to conduct the talks with the HPC-D under the chairmanship of the home secretary where Saizela, DIG (Headquarters), C. Thanchhuma, Deputy Commissioner Aizawl, C. Laldinliana, SP, CID (SB) and Hriatpuia Under Secretary for home were members.
Source: India Report
Dimasa helpawl Jewel faction DHD-J chun zani ta inthawk kha NC Hills ah darkar 48 sung aw ding bandh an puong. DHD-J chun Assam CM in a thil intiem an phatna lungawinaw leia bandh hi an ko a nih. DHD-J chun thuomnaw phur rail hai khawm intlan tir ninaw ni hai tiin thusuok an siem bawk.
Kum 2009 October 2 khan DHD(J) helpawl hai le an Commander-in-Chief Niranjan Hojai hai chun CM hmaah an ralthuomhai leh an inpek lut a, CM chun an thil ngen chu ni 100 sung sukpuitling pek dingin an tiem a, an thil ngen sukpuitling nekin DHD-J hotuhai chu manin tuchen hi jail-ah khumin sorkar in an suo nuom naw leiin CM chun DHD-J le Dimasa mipuihai beiseina le ama thu intiem a bawsiet a nih, tiin an hril.
Kha hma khan DHD-J chun an hotu jail-a intanghai Oct 2 chenah insuo an ni naw chun an nuor ding thu an hril ta a nih.
Kum 2009 October 2 khan DHD(J) helpawl hai le an Commander-in-Chief Niranjan Hojai hai chun CM hmaah an ralthuomhai leh an inpek lut a, CM chun an thil ngen chu ni 100 sung sukpuitling pek dingin an tiem a, an thil ngen sukpuitling nekin DHD-J hotuhai chu manin tuchen hi jail-ah khumin sorkar in an suo nuom naw leiin CM chun DHD-J le Dimasa mipuihai beiseina le ama thu intiem a bawsiet a nih, tiin an hril.
Kha hma khan DHD-J chun an hotu jail-a intanghai Oct 2 chenah insuo an ni naw chun an nuor ding thu an hril ta a nih.
Zawlaidi October 11 a
October 2, 2010 ni khan Champhai Grape Growers Association thuoitu han Chanchinbu mihai inpawlpuina an nei a, Grape a inthawka an siem suok Grape Zu "Zawlaidi" an ti chu October 11, 2010 a inthawka zawr suok an tum thu an hril.
Hieng laizing hin Hnahlan Grape Growers Association President, B. Remmawia chun, Winery siemnain Mizoram Rural Bank sum Rs. 125 lakh, MIP sum Rs. 83 lakh le Grape chingtuhai sum Rs. 32 lakh vel an bat pek thu hrilin Zawlaidi hi zawrsuok vat a ninaw chun a sum puk pung (interest) in an Association chu a del hlum el thei ding niin a hril.
Champhai Winery-ah Zawlaidi um 15,624 thun sip ani ta baka um nuoi 1 vel an la mamaw a, Kolkata a inthawk um 85,000 chau an inchawk leiin Tlangsamah bottle pakhat Re 1 peiin an inchawk nuom niin a hril.
Hnahlan Grape Growers Society chun bottles 5000-ah Zawlaidi an thun ta a, a dang po chu Sintex-ah an la sie tha. Bura thun sa khawm an zawr theinaw leiin bottle-a thun lut zung zung chu an tum ta hrinaw niin an Chairman, Rintluanga chun a hril.
Hieng laizing hin Hnahlan Grape Growers Association President, B. Remmawia chun, Winery siemnain Mizoram Rural Bank sum Rs. 125 lakh, MIP sum Rs. 83 lakh le Grape chingtuhai sum Rs. 32 lakh vel an bat pek thu hrilin Zawlaidi hi zawrsuok vat a ninaw chun a sum puk pung (interest) in an Association chu a del hlum el thei ding niin a hril.
Champhai Winery-ah Zawlaidi um 15,624 thun sip ani ta baka um nuoi 1 vel an la mamaw a, Kolkata a inthawk um 85,000 chau an inchawk leiin Tlangsamah bottle pakhat Re 1 peiin an inchawk nuom niin a hril.
Hnahlan Grape Growers Society chun bottles 5000-ah Zawlaidi an thun ta a, a dang po chu Sintex-ah an la sie tha. Bura thun sa khawm an zawr theinaw leiin bottle-a thun lut zung zung chu an tum ta hrinaw niin an Chairman, Rintluanga chun a hril.
Nawchizawr hmuna inthawkin sanhmin
September 30 khan Diphu Police hai chun Siliguri-a nawchizawr hmuna inthawkin Kuki nunghakte pahni Kikim Lenthang le Thiemnu Hengna hai chu sansuok a nih. Police-a inthawk hril dan chun hieng nunghakte hai hi mi pakhat Gayatri Pradhan chun sin pe dinga intiemin a thuoi a, Siliguri a nawchizawr hmunah a zawr niin an hril.
Police hai chun nunghakte pahnihai hi an sunghai kuomah an inhlan tah nia hril a nih. Anni pahni bak a hin nunghakte pahni dang khawm Gayatri hin a zawr a, tuchen hin an umna hmun la hriet lo a nih.
Police hai chun nunghakte pahnihai hi an sunghai kuomah an inhlan tah nia hril a nih. Anni pahni bak a hin nunghakte pahni dang khawm Gayatri hin a zawr a, tuchen hin an umna hmun la hriet lo a nih.
India ta dinga Medal la hmasa tak
19th Commonwealth Games New Delhi hmuna nei mek a chun Manipur nunghak pahni han India ta dinga medal hmasatak Weightlifting 48 Kg category (Women)ah an lak. Manipur nunghak Soniya Chanuin 167 Kgs dawm zo vin Silver Medal a lak a, Manipur nu nghak bawk Atom Sandhyarani chu Kgs. 165 dawm zovin Bronze Medala lak.
Aizawl Municipal Council (AMC) election
November 3, 2010 a Aizawl Municipal Council (AMC) election hung um dinga khin MNF le MPC hai chu thangruol dingin inremna thuthlung an ziek. Hi dungzui hin MNF Wards 12 ah ngir anta, MPC Wards 7 ah ngiran tih. Aizawl Municipal Council sunga hin Wards19 a um a, tuta tum hi inthlangna hmasatak tum ding a nih.
Manipur mihai lawman ding
New Delhia19th Commonwealth Games neia um meka Manipur mi, medal latuhai kuoma Manip ur sawrkar in lawmman a pek dingzat hai zani khan Imphal hm unah Manipur Sports Minister, Pu N. Biren Singh in a puonglang.Hi dung zui hin Gold Medal latuhai kuo ma Rs. 5,0 0,000; Silver medal lahai kuoma Rs. 3,00,0 00 le Bronze Medal latuhai kuo ma Rs. 2,00,00 0 pek ning an tih tiin a hril.
Ruong le vaisuo ah SIKPUIRUOI
SIPHRO huoihawtna hnuoiah December 1-5, 2010 sung khin Ruong le vaisuo (Tipaimukh) ah SIKPUIRUOI 2010 hmang ning a tih. December 1-3 sung khin Water Sports nei ning a ta, December 4 khi Cultural Day a hmang ning a tih.Sikpuiruoi ni tak hi December 5 ni a hmang ning a tih. Hi Sikpuiruoi thupui chu “Hnam Ro Humhim” ti a nih. Programme kimchang lem chu nakie tieng hung insuo ning a tih.Ruoi khawm ropui taka buotsai tum a nih.
Imphal-Moreh inkar Bandh
All Manipur Students Union (AMSU), Chandel District Committee, Moreh le Kuki Students Organisation (KSO), Moreh Block hai chun 1st Oct. 2010 zing dar 6 a inthawk khan hun tiemchin um lo dingin Imphal-Moreh inkarak Bandh an thaw tan. Manipur sawrkar chun Moreh a cheng students le mipuihai chu a ngaisak naw a, an thil hni le ngenhai khawm a sukpuitling pek ngai nawh tiin AMSU le KSO chun hrilin Moreh le a se vela chenghai chu an bandh thaw hi thlawp seng dingin ngenna an siem bawkh.
October 4, 2010 chena kan thil ngen Manipur sawrkarin a ngaisaknaw chun bandh hi sukhrat le sukkhau zuol ning a ta, Central le State Office, bank, Govt. motor-hai le State sawrkar huoihawt function hrim hrim khar le boycott a la hung ni pei ding a nih, tiin AMSU, Chandel District Committee, Moreh le KSO, Moreh Block thusuok chun a hril. Hieng pawl oahnihai thil ngen tak chu Moreh Higher Secondary School regular Or in-charge Principal pek vat ni raw eh, ti a nih.
October 4, 2010 chena kan thil ngen Manipur sawrkarin a ngaisaknaw chun bandh hi sukhrat le sukkhau zuol ning a ta, Central le State Office, bank, Govt. motor-hai le State sawrkar huoihawt function hrim hrim khar le boycott a la hung ni pei ding a nih, tiin AMSU, Chandel District Committee, Moreh le KSO, Moreh Block thusuok chun a hril. Hieng pawl oahnihai thil ngen tak chu Moreh Higher Secondary School regular Or in-charge Principal pek vat ni raw eh, ti a nih.
Lekhabu thar
Rev. Zatanga of Muolvaiphei in a buotsai "Buaina Kara Eng Ropui" ti chu Rs. 50 peiin Tuithaphai Presbytery Office le a ziektu kuomah inchawk thei a nih. Lekhabu danga la chuonglo Saikawt khuo Japan sipaiin an awp dan Chanchin le NEIGM rawngbawlna thlirletna anih.
CRPF venghimna tawpsan dingin
01 Oct, 2010-a Naga pawl haiin Economic Blockade an ko leia Imphal le Mao kara oil-tanker le thuomnaw phur truck hai CRPF venghimna pek hlak chu pek ni talo dingin Ministry of Home Affairs (MHA) chun a rel. Hi thutlukna hi MHA chun Dimapur FCI kuomah lekha thawnin inhriettirna siem a nih. MHA chun CRPF venghimna hi a kum hlunin a pek thei naw ding thu hrilin, Dimapur le Mao inkara venghimna pek hlak chu suktawp a tum ta thu a rel a nih. Hienglai zing hin Manipur-a thuneituhai chun venghimna hi hnukkir lo dingin Petroleum Minister le Union Home Minister hai kuomah ngenna an siem bawk.
Mizoram sawrkar in Bru hai ta dingin 244.59 Crs.
Mizoram sawrkar chun tuchen hin Tripura ralthlan Camp 6 haia inthawk Bru raltlan hai Mizoram a lakkirna in Rs. 244.59 lakh a seng tah tiin Home Minister R. Lalzirliana chun 30 September khan Mizoram Assembly an hriettir. Bru hai Mizoram a lakkirna ding hin Centre for Repatriation of the Bru Refugees chun 501.80 lakhs a peksuok a nih. Kum 1997 a buoina leia Bru sungkuo 233 Mizoram tlansana Tripura Relief Camp a um hai chu lakkir an la ni naw a. November 12, 2009 a Bungthuam hmuna Mr. Zarzokima that ani na le inzawma raltlan hai ruok chu lakkir vawng an ni tah, tiin R. Lalzirlian chun a hril sa bawk. Tripura hmuna Bru sungkuo 233 um mek hai hi October 1997 a Persang hmun Dampa Tiger Reserve sunga forest guard Mr. Lalzawmliana Bru National Liberation Front (BNLF) han an that leia hnam thila buoina suok leia raltlan an nih.
Hieng raltlan hai hi November 16, 2009 khan lakkir vawng dinga remruotna siem ani laiin Bru helpawl han Zarzokima an that nawk leia boruok sosang leia tuchena lakkir lova la um zing an nih.
Dr. L. Fimate in award a dawng
Dr. L. Fimate Retired RIMS Director chu Indian Solidarity Council chun September 20, 2010 ni khan New Delhi hmuna Rajiv Gandhi Excellence Award for Outstanding Achievement in chosen field of activity Award inhlan a nih. Hiengang award dawng hi ei ni tlangmi hi lai Dr L. Fimate chau hi la nia hriet a nih. June 7, 2010 khawm khan International Institute of Education and Management, New Delhi chun New Delhi hmuna Dr. L Fimate hi Best Educationist Award an lo inhlan ta bawk a nih. Ei lawmpui takzet.
NE State Capital hai po po a rel tlungding
Central Sawrkar chun kum 2016 chena khin India hmarsak biela state capital tin hai chu Rel intlung tir vawng a tum. Hi thilthawnaa sum hmang ding chu Rs. 17,000 Crore ni dingin DoNER Minister, Mr.B.K.Handique chun a hril a, hi project hi Railway Ministry in an thaw ding niin a hril a. NE state capital hai Rel lampui insuntirna dingthua hin state tin hai chu rel lampui ding ram pe dingin Railways Department chun an hriettir bawk. NE state capital hai popo rel lampui insun tirtumna hi Vision Document, 2020 sunga um sa a nih.
Tripura a AFSPA hun suksei
Bangladesh le inrina hmuna helpawlhai chetna a la um zing leiin Tripura state sunga Armed Forces Special Power Act(AFSPA) zama um chu thla 6 dang suksei nawk a nih, tiin 30 sept. 2010 khan official thusuok chun a hril. Tripura state sunga tharum insuona le ramhnuoimihai chetna chun re tieng pan sienkhawm AFSPA hunsuksei hi sawrkar in tha a lati hri niin Home Department official thusuok chun a hril. Bangladesh le inrina hmun thenkhat haia chun NLFT le ATTF helpawl hai chu hrattakin an la che zing niin official thusuok chun a hril bawk.
Rally nei a nih
Sinlung IndigenousPeoples Human Rights Organisation (SIPHRO) hmalakna hnuoiah September28, 2010 ni khan Chandmari a inthawk Assembly House, Aizawla protest rally hlawtling taka nei ani a. Hi Rally nei huna hin Mizoram Chief Minister Pu Lalthanhawla kuoma SIPHRO chun Memoramdum an pek. An memorandum a chun Mizoram hmar tienga Sinlung Hills huom sunga vadung lien le chin hai Tuiruong le Tuivai-Tipaimukh Dam (1500 MW) Tuivai (210MW), Tuiriel (60 MW), Serlui(12 MW), Tuivawl-(40 MW) hai chu khuop dinga hmalak ani a, vadung popo khuop vawng tuma hmalakna fe mek hi ram le a sunga cheng hai suk chimit tumna tieng pang vawng ani a, hi project hin sietna rapthlak tak an tlun dingani el baka pi le pua inthawka kan ro, kum khuoa kan ram lehmun mi hluosuoktu ding ani leiin hi project hi mipui rorel na dan kal ani leiin project hai hi tawpsan vawng dinga an ngenna an zieklang.
COPTAM in sawrkar Office-hai a khar tan.
CCPUR 21 Sept: Committee on Protection of Tribal Areas, Manipur (COPTAM) a Information& Publicity Wing in zanita Press Release a siema chun State sawrkar kuomaan thil ngenhai nawrnain hun tiemchin um lovin vawisuna inthawk Manipur tlangram District haia sawrkar Offices, inlirtheihai, sawkar thilthawhai, sawrkar Programmes le sinhai (works) popo an khar/bandh ding thuan zieklang. Sawrkar leh inbiekremani hmakhat nuornale helna hi sunzawm ning ata, Manipur tlangram Districtsunga a remchangna hmun le hun haia COPTAM chun sawrkar thilhai chunga kut thlakin sukse pei bawk atih, tiin COPTAM thusuokchun a hril. Manipur a tribal Ministersle MLA-hai chu COPTAM hmalakna le thilthaw dana anngai dan le an thiltumhai chu October 1, 2010 liem hmangeia mipui hrieta puonglang dingin COPTAM chun huna pek. thangthar la hung umpei dinghai hmakhuo ngainale thatna dingin a sie le a thahuom hmakin COPTAM chunhma la dinga an singsat thu ahril. Manipur Hill Areas sunga Autonomous District Councils(ADCs) thlang thara umhai khawm an theina chin china hma la dingin COPTAM chun a ngen. State sawrkarin ADC-hai chu Power huntawk pek a tumnaw chun ADC haingirhmun ennawn a, atul anga hma la dingin COPTAM chun ADC-hai a ngen. Churachandpur District sunga mihriem pungzat bitukle mi thenkhat peihmang dinga District Administration in tumna a nei hi Manipur SPF Government Anti-Tribal Policy a nih. Census record sa inthawka mihriem hming peihmang hi dan kal, India danpui (Constitution) kalna, sawrkar suolna le nunrawngnaa nih. Churachandpur Sub-Division a mihriem pungna 40% a hung ni le Thanlon Sub-Division a 15% a hung tlahnuoina a pangngaia a fe danan nawh(abnormal growth) tithei ninaw nih. Kum 1991-2001 inkara mihriem pungdan Delhi (47.01%), Chandigarh (40.34%), Nagaland (64.46%) le Meghalaya(30.65%) India sawrkarin apawm thei chun iengleiin am Churachandpur Sub-Division 40% growth rate hi sawrkarin pawm theinaw bik a ta. Sub-Division danga mihai hunglei chauva hung pung a nih. Churachandpur District pumpuia mihriem pung dan chu 29.34% chau a nih. CCPur District mihriem pungna a tla hnuoi pei a, 1961-1971 a57.18% ani laiin 1991-2001in 29.35% le 2001-2011 in 29.34% (kum 10 sunga a danglamna 0.01%) a nih, tiin COPTAM thusuok chun ahril.
Mary Kom kuomah 10 lakh pek ding
IMPHAL 21 Sept: Manipur Chief Minister, Pu O. Ibobi Singh chun Women World Boxing Championship nina azawna vawi 5 zet la tah, Ms M.C.Mary Kom kuoma lawmmanin Rs. 10 lakh pek dingin zani khan a puonglang. Ama hi Rajiv Gandhi Khel Ratna Award khawmlo dawng ta a nih. A zawna vawi 5 zet Boxing Championship lak hi thil nameia ninaw a, inchik tlak tling hlawtlingna a chang hrietpuina le lawmpuinaa hi lawmman hi pek dinga puonga nih, tiin CM chun ahril. Tuta hma khan CM hin lawmpuina thu a lo thawn tabawk.
Manipur pumpui huopin General StrikeI
MPHAL: Association of DPC Successful Candidates for Primary Teachers/Hindi Matric Teachers/Hindi Graduate Teachers, 2006, Manipur chun Official-a DPC result puonglang ta dinga Manipur sawrkar an ngen nain September 24, 2010 zing dar 5 ainthawk September 25, 2010 zing dar 5 chen, darkar 24 sung Manipur pumpui huopin bandh thaw an tum thu hipawl General Secretary, H.Somendro chun a puonglang.
Aizawl MunicipalCouncil Election
Aizawl 21 Sept: Mizoram State Election Commission Chairman, Pu C. Ropianga chun Aizawl Municipal Council Election chu November 3, 2010 nia nei ni dingin zani khana puonglang. October 4, 2010 in election Notification insuo ning a ta, October 4-11,2010 inkar sung nomination paper file thei ning a tih.
Aizawla Dam dodalnain Peaceful Rally nei ding
AIZAWL: Hungtlung ding September 28, 2010 11:00AM khin Sinlung Peoples Movement Against Dams Committee indina um hmalaknain sawrkarin Tuiruong le Tuivai(1500 MW), Tuiriel (60 MW),Tuivawl (60 MW), Tuivai (210MW), Serlui (12MW) hai khuopa Dam bawl a tumna leinzawma harsatna an tlun dinga ram mi hai rawn lo le an remtipuina thang lova sawrkar le Company han Memorandum an ziek dodalna le ditnawzie inentirna le ei ram le hnam humhalna dingin Aizawl-ah Chanmari a inthawk Assembly House chenin lam hrawna(Peaceful Protest Rally) neining a tih, tiin Sinlung Indigenous Peoples Human Rights Organisation Chairman, David Buhril le Khawlremthang, Convenor han September 17,2010 nia inhriettirna le ngennaan suoa chun an zieklang. Hi Rally a hin ei ram le hnam humhalna ding le ei chan sietah siem thatna dingin tlawmngai insuoa mitin thang dingin ngenna an siem baka a tulna kawngtin renga lo thlawple thangpui ding lerally hlawtling taka nei ani theina dingin mitin tawngtainaa Pathien thangpuina ngenpui dingin Peoples Movement Against Dams committee chun inhriettirna le ngenna an siem. Hi Committee in inhriettirna le ngenna an siema chun, Pathienin ram a mi pek hai chu sawrkar, corporation lecompany hran hran han hmasawnna hming chawiin mi hluosuok dingin thang an laka, ei vadung hai popo khuopa Dams siem dinga hma an lak nahin mihriem ei nina le ei hnamro popo a chimral ding ani a. Hieng Dams bawl tumna vadunghai in a chim lo ding khuo 4- Palsang, Zohmun, Mauchar, Khawdungsei ram hai chu Puolreng Wildlife Sanctuarya siem dingin riruong a umnawk bawk a nih. Ei ram leei chengna hmun hai chu hluonawk thei ta lo dingin Memorandumof Understanding ziekfel ani ta a, hi project hai leihin Sinlung Hills (Mizoram) aringawt khawm sietna le chimralna nasatak a hung intlun ding ani leiin theitawpa ei doa tul a, inthung muong el ding ei ni ta nawh. Dam an bawlna hrim hrimah khawtlang le ami chenghai chunga nghawnga nei dan ding en chiengna, Environmental Impact Assessment(EIA) le Social Impact Assessment (SIA) neingei ngei ani hlak a, sienkhawmei ram sungah Dams um ding hai ruokchu a bawltu ding haiin enfelna le enfiena sin an thaw naw a, a tuortu ding mipuihai kuomah thil ngirhmun indik tak a phawrlang nuom bawk nawh. Hmar hai histawri intanna tobul, ei Ruonglevaisuo, eimipuihai hnam khata thlun gkhawmtu, ei hmun thienghlima nih. Hi hmun humhal le vawng him hi ei hnam damna le hringna le inzawm tlat anih, ti le a dang dang hai an zieklang.
Nagaland-ah Mazu an huongintau
KOHIMA: Nagaland state a Makokchung le Wokha District haia Mazu an huong intau hle a, nasatakin bu an fak siet leiin lo neituhai chu an beidawng hle. Zan khat kar chau khawmin lo pahni/pathuma Bu umhai an suksiet niin official thusuok chuna hril. Mazu thatna ding hin Agriculture Officers han Mazu tur Mini-Trucks 2 sip loneituhai kuoma an semdar ta a, sienkhawma lan dainaw leiin Zinc Phosphate lakluta Mazu thatna a hmang dingin Agriculture Department chun hma an lak.
Centre, Manipur govt and UNC hold tripartite meet
Dimapur, Sep 22 : The first ‘tripartite meeting’ of the Government of India, state government of Manipur and the United Naga Council was held on September 21, 2010 in New Delhi to address the representation submitted to the Prime Minister of India for an alternative arrangement for the Nagas in Manipur. The meeting was convened by the central Home Secretary, at the instance of the Home Minister of India, as expressed by the latter in his meeting with the UNC on September 14, 2010.
In the meeting, the centre appreciated the UNC for suspending the economic blockade, to create a congenial atmosphere for dialogue. As ‘confidence building measure’ the GoI assured the UNC that “the price tags on the Naga leaders by the GoM; the issue of conducting a judicial enquiry into the 6th May, 2010 incident at Mao Gate, wherein 2 students were shot dead and more than 100 injured in Manipur state armed force violence and the lifting of prohibitory order u/s 144 CrPC and militarization of the hill areas would be taken up in right earnest with the concerned authorities.” It was further informed that “the venue and time for the next round of talks and the level of delegation of the parties were also discussed and agreed